Carburatie

Carburatie

De carburateur zorgt voor het juiste mengsel van lucht en brandstof, dat nodig is voor een efficiënte en krachtige verbranding. Op de eerste Kreidlers werden Pallas carburateurs gemonteerd. Op de K50 vond je er ook even één van het merk Amal. In 1958 werd er voorgoed overgeschakeld op Bing carburateurs.

Hoe werkt een carburateur?

Basisprincipe

Lucht stroomt via het luchtfilter de carburateur binnen en passeert een vernauwing: de venturi. In deze vernauwing neemt de luchtsnelheid toe, waardoor de druk daalt. (Bernoulli-principe) Dit drukverschil zuigt brandstof uit de vlotterkamer omhoog, direct in de luchtstroom. Dit proces vindt plaats tijdens de neerwaartse slag van de zuiger, die tegelijkertijd het carter vult met een nieuw brandstof-luchtmengsel via een inlaatpoort.

Dosering van brandstof

De hoeveelheid brandstof die wordt toegevoegd, hangt af van:

  • De stand van de gasschuif (bediend door het gashendel)
  • De gasnaald, die bij half gas de brandstofhoeveelheid fijn regelt
  • De sproeier, bepalend voor de maximale brandstoftoevoer bij vol gas

Zo ontstaat een fijn verneveld, ontvlambaar mengsel.

Tweetaktmotoren

Bij een tweetaktmotor (zoals Kreidler) wordt dit mengsel niet alleen gebruikt voor verbranding maar ook voor smering van krukas, lagers en cilinder via olie in de brandstof. Daarom is een correct afgestelde carburateur essentieel om oververhitting, vastlopers of vermogensverlies te voorkomen.

Bing carburateurs

De meest gebruikte Kreidler-carburateurs zijn dus van het merk Bing. Daarom gaan we enkel daar wat dieper op in. Alle door Kreidler gebruikte Bing types zijn schuifcarburateurs met rechte luchtstroming (Flachstrom‑Schiebervergaser) met naaldsproeierregeling voor deellast en stationair.

Korte geschiedenis

Bing logo

Bing is een Duits carburateurmerk waarvan de roots teruggaan tot 1926, toen Fritz Hintermayr in Neurenberg een metaalbewerkingsbedrijf startte. Pas in 1932 verscheen de naam Bing daadwerkelijk op hun carburateurs, die al snel bekendstonden om hun nauwkeurigheid en robuuste bouwkwaliteit.

Vanaf de jaren ’50 en ’60 leverde Bing carburateurs aan tal van Duitse motor- en brommerfabrikanten, waaronder Sachs, Hercules, Puch én natuurlijk Kreidler.

Voor Kreidler modellen waren vooral de kleine, fijn-afstelbare types populair. Ze stonden bekend om hun eenvoudige afstelling, betrouwbare koudstart en consistente prestaties; eigenschappen die hen geliefd maakten bij zowel fabrikanten als hobby-tuners.

Bing Types op Kreidler

Kreidler gebruikte door de jaren heen een breed assortiment Bing‑carburateurs. Niet omdat ze graag varieerden, maar omdat elk model en elke motorconfiguratie precies het juiste lucht–brandstofgedrag nodig had. Van kleine 10mm doorlaten tot de zwaardere 20mm varianten; hieronder zie je welke Bing‑types je op Kreidlers tegenkomt.

Bing Type Doorlaat (door Kreidler toegepast) Voorbeeld onderdeel
SRC 10mm, 12mm 1/10/77
SRF 14mm, 15mm, 16mm 1/14/99
SLC 17mm, 18mm 1/18/13
SLH 20mm 1/20/100
12 10mm 12/10/101
15 10mm, 14mm 15/14/103
21 20mm 21/20/111

Afstellen & tuning

Waarom afstellen belangrijk is

Een goed afgestelde carburateur is cruciaal voor:

  • maximale prestaties, zoals een sterke acceleratie en vloeiende doorloop tot hoge toeren
  • stabiel stationair lopen
  • optimale brandstof-luchtverhouding
  • minimale slijtage en correcte bougie-kleur

Wat kun je allemaal afstellen?

Afhankelijk van het type carburateur kun je de volgende onderdelen afstellen:

Stap-voor-stap

Controles vóór het afstellen

Een carburateur kan alleen correct worden afgesteld wanneer alle onderdelen zich in goede, onversleten staat bevinden. Afstellen heeft geen zin wanneer er sprake is van mechanische slijtage of valse lucht. Voer deze controles altijd uit vóór je begint, en vervang onderdelen indien nodig bij voorkeur door originele componenten.

Gasnaald en naaldsproeier
  • Geen ovale slijtage of zichtbare groeven
  • Gasnaald mag niet dun of puntig afgesleten zijn
  • Controleer op vervuiling of beschadiging

Gasnaald en naaldsproeier dienen altijd samen te worden vervangen, omdat deze onderdelen op elkaar inlopen. Een nieuwe gasnaald in een versleten naaldsproeier (of andersom) levert altijd een fout mengsel op.

Gasschuif
  • Moet soepel bewegen zonder voelbare zijwaartse speling
  • Controleer ook de onderrand van de schuif op slijtage

Overmatige speling zorgt voor onvoorspelbare mengselvorming.

Vlotter en vlotternaald
  • Vlotter moet vrij bewegen
  • Vlotternaald moet correct afdichten

Slechte afdichting leidt tot overlopen of wisselende mengselverhouding.

Hoofdsproeier
  • Controleer op vervuiling of beschadiging

Boor sproeiers nooit uit om een grotere maat te simuleren.
Gebruik bij mechanisch reinigen nooit staaldraad of harde metalen voorwerpen.

De juiste omstandigheden

Zorg vóór het afstellen voor de juiste basis:

  • Motor op bedrijfstemperatuur
  • Ontsteking correct afgesteld
  • Juiste bougie en correcte elektrodeafstand
  • Carburateur intern schoon (vlotterkamer, sproeiers, kanalen)
  • Gaskabel zonder speling en correct afgesteld
  • Geen valse lucht via pakkingen of aansluitingen
  • Correct, origineel luchtfilter gebruiken en reinigen indien nodig

Bij een volledig originele setup is het belangrijk dat je begint met de fabrieksinstellingen. Op onze Modellen pagina kan je achterhalen welke carburateur bij jouw Kreidler hoort. Ken je het juiste type voor jouw Kreidler al? Dan kan je hem uiteraard gewoon opzoeken via de Onderdelen pagina. In de stuklijst kan je van elk onderdeel type en maat terugvinden.

Hoofdsproeier afstellen

De hoofdsproeier bepaalt de brandstofhoeveelheid bij hoge belasting (¾ gas tot volgas).

Bij een volledig originele setup is deze stap doorgaans overbodig. Begin altijd met de door de fabrikant voorgeschreven sproeiermaat. Afwijken van de fabrieksafstelling is alleen nodig bij ingrijpende motoraanpassingen, hoogteverschillen of sterke klimaatinvloeden.

Maak een testrit en belast de motor in het hoge toerengebied. Zet de motor na de rit direct stil en controleer de bougie.

Een donkerbruine (koffiebruine) bougie wijst op een correcte afstelling. Kijk hiervoor naar de kleur elektrode waar de vonk plaatsvindt.

Te kleine sproeier (te arm)
  • Bougie licht of bleek van kleur
  • Weinig trekkracht
  • Slechte gasrespons
  • Motor loopt warm
Te grote sproeier (te rijk)
  • Bougie zwart of nat
  • Goede trekkracht onderin
  • Motor wil geen hoge toeren maken
  • Onrustig stationair gedrag

Gasnaald en naaldsproeier afstellen

De gasnaald en naaldsproeier beïnvloeden het mengsel bij deellast en acceleratie (½ tot ¾ gas).

Bij een volledig originele setup is deze stap doorgaans overbodig. Begin altijd met de door de fabrikant voorgeschreven gasnaald en naaldsproeier. Afwijken van de fabrieksafstelling is alleen nodig bij ingrijpende motoraanpassingen, hoogteverschillen of sterke klimaatinvloeden.

Dit proces is vergelijkbaar met dat van de hoofdsproeier. Maak een testrit en belast de motor in het middengebied. Zet de motor na de rit direct stil en controleer de bougie.

Een donkerbruine (koffiebruine) bougie wijst op een correcte afstelling. Kijk hiervoor naar de kleur elektrode waar de vonk plaatsvindt.

De gasnaald is echter prima af te stellen op basis van het rijgedrag. De naald dient namelijk afgesteld te worden zodat deze het beste op het gas reageert. Door de naald hoger te plaatsen (clipje lager op de naald plaatsen), komt er sneller (en meer) brandstof met de lucht mee.

Te lage naaldstand (te arm)
  • Inhouden bij acceleratie
  • Slechte gasaanname
  • Bougie licht of bleek van kleur
Te hoge naaldstand (te rijk)
  • Zompig of rokerig gedrag
  • Bougie is zwart of nat

Luchtschroef afstellen

De luchtschroef of luchtregelschroef is bij Bing carburateurs pas aanwezig vanaf 18mm doorlaat. Hiermee kan je de carburateur nog fijner afstellen.

Begin met de basisinstelling:

  1. Schroef volledig indraaien
  2. Vervolgens ± 1,5 slag uitdraaien

Draai daarna in stappen van circa ½ slag tot de motor het felst op gas reageert zonder in toeren te blijven hangen.

  • Verder uitdraaien → meer lucht → armer mengsel
  • Verder indraaien → minder lucht → rijker mengsel

Stationairsproeier afstellen

De stationairsproeier is op Bing carburateurs aanwezig vanaf 17mm doorlaat, maar ook bij types 12 en 15 met kleinere doorlaat.

Bij een volledig originele setup is deze stap doorgaans overbodig. Begin altijd met de door de fabrikant voorgeschreven stationairsproeier. Afwijken van de fabrieksafstelling is alleen nodig bij ingrijpende motoraanpassingen, hoogteverschillen of sterke klimaatinvloeden

Het bougiebeeld geeft vooral informatie over mengsel onder belasting. Voor stationair afstelling is dit geen betrouwbare indicator. De aanwezigheid van de foutieve maat stationairsproeier kan opgemerkt worden wanneer de instelling van de luchtschroef een grote afwijking vertoont.

  • Als de luchtschroef meer dan 3 slagen open moet → de stationairsproeier is te groot
  • Als deze bijna helemaal dicht moet → de stationairsproeier is te klein

Stationairschroef afstellen

De stationairschroef bepaalt de positie van de gasschuif bij gesloten gas.

Stel deze zo af dat de motor op een toerental van 1500 tot 2000 tpm draait. Zoek binnen dat bereik naar het punt waarop de motor het beste reageert op het gas.

Te laag
  • Motor kan uitvallen
  • Overbodige slijtage: krukas en lagers krijgen telkens een klap
  • Slechte reactie op gas
Te hoog
  • Onaangenaam
  • Hoger brandstofverbruik